Orientacja przestrzenna komórki jajowej

Biologia » Orientacja przestrzenna komórki jajowej

Przy omawianiu rozwoju zapłodnionej komórki jajowej ważna jest możność jedno-znacznego określenia topografii jaja. Ponieważ większość komórek jajowych w świecie zwierzęcym jest kształtu kulistego, posłużono się w nomenklaturze nazwami zapożyczonymi z geografii (ryc. 107). W związku z tym wyróżnia się w jaju dwa tzw. bieguny, z których jeden, znajdujący się po stronie większego skupienia żółtka, nosi nazwę bieguna wegetatywnego, zaś drugi, położony po przeciwległej stronie jaja - bieguna animalnego. Biegun animalny i biegun wegetatywny połączyć można prostą, która jest osią komórki jajowej. Przez oś jaja przechodzi dowolna ilość płaszczyzn, z których każda przepoławia jajo. Miejsce styku tych płaszczyzn z powierzchnią komórki jajowej wyznaczają imaginacyjne linie, które mają przebieg południkowy. Poza płaszczyznami przepoławiającymi jajo w kierunku południkowym wyróżnić można także płaszczyzny dzielące komórkę jajową prostopadle do jej osi. Płaszczyzny te wyznaczają na powierzchni jaja linie o przebiegu równoleżnikowym. Płaszczyzna przechodząca przez środek komórki jajowej nosi nazwę płaszczyzny równikowej, zaś linia, w której płaszczyzna ta styka się z powierzchnią komórki, określana jest jako równik jaja.